اعتباریابی پرسشنامه انتظار، ادراک و واکنش حساس نسبت به طرد-شریک زندگی (RSEPR-P) در زوجین ایرانی
محورهای موضوعی : روانسنجی
1 - گروه مشاوره، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.
2 - گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.
کلید واژه: پرسشنامه انتظار, ادراک و واکنش حساس نسبت به طرد, تحلیل عاملی تاییدی, پایایی, روایی,
چکیده مقاله :
هدف مطالعه حاضر اعتباریابی و بررسی ویژگی های روانسنجی پرسشنامه انتظار، ادراک و واکنش حساس نسبت به طرد در افراد متأهل ایرانی بود. روش این پژوهش از نظر هدف کاربردي و از حيث نوع گردآوري اطلاعات توصيفي و از نظر روششناسي جزء مطالعات آزمونسازي و روانسنجی است. جامعة آماری پژوهش حاضر شامل تمامی افراد متأهل در استان کردستان بود که از این جامعه تعداد 393 نفر به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری اطلاعات، پرسشنامه انتظار، ادراک و واکنش حساس نسبت به طرد، مقياس کيفيت زناشويي، فرم تجديد نظر شده و پرسشنامه حساسیت به طرد بود. از تحلیل عاملی تاییدی، روایی محتوایی و روایی همگرا و واگرا برای بررسی روایی پرسشنامه استفاده شد. نتایج تحلیل عاملی تأییدی برازندگی مدل و ساختار روابط درونی گویهها را تأیید کرد. برای بررسی پایایی پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد که ضریب کلی 95/0 حاکی از ثبات درونی و پایایی مطلوب پرسشنامه در نمونه ایرانی بود. برای بررسی روایی همگرا از پرسشنامه حساسیت به طرد (RSQ) و برای بررسی روایی واگرا از مقیاس کیفیت زناشویی تجدید نظر شده (RDAS) استفاده شده که نتایج نشان داد پرسشنامه RSEPR-P از روایی ملاکی مطلوبی برخوردار است (01/0>P). بنابراین میتوان نتیجه گرفت که RSEPR-P از قابلیتهای لازم برای سنجش سازه طرد در بین زوجین ایرانی برخوردار است و می توان از آن برای مقاصد زوجدرمانی و پژوهشی درزمینة مسائل و روابط زوجین استفاده کرد.
The aim of the present study was to validate and examine the psychometric properties of the Rejection Sensitivity Expectation, Perception, and Reaction Questionnaire (RSEPR-P) among married individuals in Iran. The research method was applied in terms of its goal, descriptive in terms of data collection, and categorized as a test development and psychometric study in terms of methodology. The statistical population consisted of all married individuals in Kurdistan province, from which 393 participants were selected using convenience sampling. Data collection tools included the Rejection Sensitivity Expectation, Perception, and Reaction Questionnaire (RSEPR-P), the Revised Dyadic Adjustment Scale (RDAS), and the Rejection Sensitivity Questionnaire (RSQ). To assess the questionnaire’s validity, confirmatory factor analysis, content validity, and convergent and divergent validity were employed. The results of the confirmatory factor analysis confirmed the model's goodness of fit and the internal structure of the questionnaire items. To assess reliability, Cronbach’s alpha coefficient was used, with an overall coefficient of 0.95 indicating strong internal consistency and satisfactory reliability of the questionnaire in the Iranian sample. For convergent validity, the RSQ was used, and for divergent validity, the RDAS was applied. The results showed that the RSEPR-P has acceptable criterion validity (P < 0.01). Therefore, it can be concluded that the RSEPR-P possesses the necessary capabilities to assess the construct of rejection among Iranian couples and can be utilized for couple therapy and research purposes in the context of couple-related issues and relationships.
خوشکام، سمیرا، بهرامی، فاطمه، رحمت الهی، فرحناز، و نجارپوریان، سمانه. (1393). خصوصیات روانسنجی پرسشنامه حساسیت به طرد در دانشجویان. پژوهشهای روان شناختی، 17(1)24-44. #
یوسفی، ناصر. (1390). روان سنجی مقیاس کیفیت زناشویی، فرم تجدید نظر شده(RDAS). پژوهش های روان شناسی بالینی و مشاوره، 1 (2). 200-183. #
Allen, K. A., Gray, D. L., Baumeis2ter, R. F., & Leary, M. R. (2022). The need to belong: A deep dive into the origins, implications, and future of a foundational construct. Educational psychology review, 34(2), 1133-1156. https://doi.org/ 10.1007/s10648-021-09633-6#
Berenson, K. R., & Downey, G. (2006). Self‐esteem and rejection sensitivity in close relationships. In M. Kernis (Ed.), Self‐esteem: Issues and answers (pp. 367–374). Psychology Press.#
Busby, D. M., Christensen, C., Crane, D. R., & Larson, J. H. (1995). A revision of the Dyadic Adjustment Scale for use with distressed and non‐distressed couples: Construct hierarchy and multidimensional scales. Journal of Marital and Family Therapy, 21, 289–308. https://doi.org/10.1111/j.1752-0606.1995.tb00163.x#
Choi, J., & Lim, J. (2023). Does Your Childhood Attachment Make You Bully Your Lover? The Role of Rejection Sensitivity and Romantic Relationship Satisfaction. Emerging Adulthood, 11(6), 1423-1432. https://doi.org/10.1177/21676968231193185#
Downey, G., & Feldman, S. I. (1996). Implications of rejection sensitivity for intimate relationships. Journal of Personality and Social Psychology, 70(6), 1327–1343. https://doi.org/10.1037/0022-3514.70.6.1327#
Downey, G., Freitas, A. L., Michaelis, B., & Khouri, H. (1998). The self‐fulfilling prophecy in close relationships: Rejection sensitivity and rejection by romantic partners. Journal of Personality and Social Psychology, 75, 545–560.# https://doi.org/10.1037/0022-3514.75.2.545
Du, X., Ding, C., Xiang, G., Li, Q., Liu, X., Xiao, M., ... & Chen, H. (2024). Rejection sensitivity and reactive aggression in early adults: the mediating role of loneliness and maladaptive coping. Psychological reports, 127(2), 786-806. https://doi.org/10.1177/00332941221125771#
Feinstein, B. A. (2020). The rejection sensitivity model as a framework for understanding sexual minority mental health. Archives of Sexual Behavior, 49(7), 2247-2258. https://doi.org/10.1007/s10508-019-1428-3#
Gao, S., Assink, M., Cipriani, A., & Lin, K. (2017). Associations between rejection sensitivity and mental health outcomes: A meta-analytic review. Clinical psychology review, 57, 59-74. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2017.08.007#
Gao, S., Assink, M., Liu, T., Chan, K. L., & Ip, P. (2021). Associations between rejection sensitivity, aggression, and victimization: A meta-analytic review. Trauma, Violence, & Abuse, 22(1), 125-135. https://doi.org/10.1177/1524838019833005#
Hollist, C. S., & Miller, R. B. (2005). Perceptions of attachment style and marital quality in midlife marriage. Family Relations, 54(1), 46-57. https://doi.org/10.1111/j.0197-6664.2005.00005.x#
Kline, R. B. (2023). Principles and practice of structural equation modeling. Guilford publications.
Mishra, M., & Allen, M. S. (2023). Rejection sensitivity and romantic relationships: A systematic review and meta-analysis. Personality and Individual Differences, 208, 112186. https://doi.org/10.1016/j.paid.2023.112186#
Natarajan, G., & Prasad, A. (2023). Construction and validation of Rejection Sensitive Expectation, Perception, and Reaction Questionnaire—Partner (RSEPR‐P). Journal of Marital and Family Therapy, 49(1), 129-150. https://doi.org/10.1111/jmft.12610#
Norona, J. C., & Welsh, D. P. (2016). Rejection sensitivity and relationship satisfaction in dating relationships: The mediating role of differentiation of self. Couple and Family Psychology: Research and Practice, 5(2), 124–135. https://doi.org/10.1037/cfp0000056#
Richter, M., & Schoebi, D. (2021). Rejection sensitivity in intimate relationships: Implications for perceived partner responsiveness. Zeitschrift für Psychologie, 229(3), 165–170. https://doi.org/10.1027/2151-2604/a000448#
Richter, M., Kouri, G., Meuwly, N., & Schoebi, D. (2024). Rejection in romantic relationships: Does rejection sensitivity modulate emotional responses to perceptions of negative interactions?. BMC psychology, 12(1), 365. https://doi.org/10.1186/s40359-024-01864-w#
Romero‐Canyas, R., Downey, G., Berenson, K., Ayduk, O., & Kang, N. J. (2010). Rejection sensitivity and the rejection–hostility link in romantic relationships. Journal of personality, 78(1), 119-148. https://doi.org/10.1111/j.1467-6494.2009.00611.x#
Simmons, J. (2021). Rejection sensitivity and adult attachment. University of Exeter (United Kingdom). #
Spanier, G. B. (1976). Measuring dyadic adjustment: New scales for assessing the quality of marriage and similar dyads. Journal of Marriage and the Family, 15-28. https://doi.org/10.2307/350547#
Zimmer-Gembeck, M. J., Gardner, A. A., Hawes, T., Masters, M. R., Waters, A. M., & Farrell, L. J. (2021). Rejection sensitivity and the development of social anxiety symptoms during adolescence: A five-year longitudinal study. International Journal of Behavioral Development, 45(3), 204-215. https://doi.org/10.1177/0165025421995921#