پیشبینی رضایت از زندگی براساس تنظیم هیجان بیرونی همسر با نقش میانجی سبکهای شوخطبعی در افراد متأهل
محورهای موضوعی : روانشناسی خانواده
ناصر عباسی
1
,
حانیه سعیدی چوان
2
,
مهشید کیوانلو
3
,
اسماعیل صدری دمیرچی
4
*
1 - گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 - گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
3 - گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
4 - گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
کلید واژه: رضایت از زندگی, تنظیم هیجان بیرونی همسر, سبکهای شوخطبعی, تأهل,
چکیده مقاله :
این پژوهش با هدف تدوین مدل رضایت از زندگی براساس تنظیم هیجان بیرونی زوجین با نقش میانجی سبک های شوخطبعی در افراد متأهل انجام شد. روش پژوهش از نوع توصیفی- همبستگی است. جامعه آماری شامل معلمان متأهل ساکن استان زنجان بود که از میان آنها 293 نفر با روش تصادفی خوشهای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامههای مقیاس رضایت از زندگی (RLS)، مقیاس تنظیم بیرونی هیجان همسر (CEER) و پرسشنامه سبکهای شوخطبعی (HSQ) بود. دادهها با روش مدلیابی معادلات ساختاری در نرم افزار Smart PLS تحلیل شدند. یافتهها نشان داد اثر مستقیم تنظیم بیرونی هیجان مثبت و منفی همسر بر رضایت از زندگی و سبکهای شوخطبعی معنادار است. همچنین، اثر مستقیم سبکهای شوخطبعی بر رضایت از زندگی نیز معنادار است. نتیجه بررسی اثرات غیرمستقیم متغیرها نیز حاکی از آن بود که تنظیم هیجان بیرونی به واسطه سبکهای شوخطبعی بر رضایت از زندگی افراد متأهل اثر غیرمستقیم دارد (05/0>p). یافتهها نشاندهنده نقش واسطهای معنادار سبکهای شوخطبعی در ارتباط بین تنظیم هیجان بیرونی همسر و رضایت از زندگی است. بنابراین، توجه به نقش تنظیم هیجان بیرونی همسر و سبکهای شوخطبعی در رضایت از زندگی افراد متأهل، میتواند زمینهساز آگاهی بیشتر در خصوص عوامل مؤثر بر رضایت از زندگی در بین زوجها باشد.
This study aimed to develop a life satisfaction model based on couples' extrinsic emotion regulation with the mediating role of humor styles in married individuals. The research method was descriptive-correlational. The statistical population consisted of married teachers residing in Zanjan province, from which 293 participants were selected through cluster random sampling. Research instruments included the Life Satisfaction Scale (RLS), the Couples' Extrinsic Emotion Regulation (CEER), and the Humor Styles Questionnaire (HSQ). Data were analyzed using structural equation modeling in Smart PLS software. Findings revealed significant direct effects of both positive and negative extrinsic emotion regulation on life satisfaction and humor styles. Additionally, the direct effect of humor styles on life satisfaction was significant. Analysis of indirect effects indicated that extrinsic emotion regulation has an indirect effect on married individuals' life satisfaction through humor styles (p < 0.05). Results demonstrate the significant mediating role of humor styles in the relationship between a couple's extrinsic emotion regulation and life satisfaction. Consequently, attention to the role of couples' extrinsic emotion regulation and humor styles in married individuals' life satisfaction can provide a foundation for greater awareness of factors affecting life satisfaction among couples
اصغری ابراهیمآباد، محمدجواد؛ سلطانی، سعیده و صلایانی، فائزه. (1399). نقش تعهد سازمانی بر فرسودگی شغلی معلمان با میانجیگری شوخطبعی. پژوهش نامه روانشناسی مثبت، 6(4)، 1-16. https://doi.org/10.22108/ppls.2021.122567.1925
تنهای رشوانلو، فرهاد؛ صمدیه، هادی؛ مشایخی، مرضیه؛ فرزانه، فاطمه؛ گلی، بتول؛ و شهابیفر، علیاصغر. (1404). اعتباریابی و بررسی تغییرناپذیری جنسیتی مقیاس رضایت از زندگی ریورساید،. فصلنامه اندازه گیری تربیتی، 16(59)، 147-174. https://doi.org/10.22054/jem.2025.80456.3551
توالایی، فاطمه و سجادینژاد، مرضیه السادات. (2025). پيشبينی قلدری سايبری براساس صفات تاريك شخصيت، خودافشايی آنلاين و دشواری در تنظيم هيجان: نقش ميانجی عزت نفس در دانشآموزان.. مجله روانشناسی، 113(1)، 35. 20.1001.1.18808436.1404.29.1.5.3
جعفری، لیلا؛ رحیمیان بوگر، اسحاق؛ جراره، جمشید و تقوائی نیا، علی. (1402). مقایسه زوجدرمانی متمرکز بر هیجان و زوجدرمانی گاتمن بر سازش زناشویی و چهار اسب سوارکار نابودگر زوجین. مجله روانشناسی، 27(3)، 250-242. https://doi.org/10.22034/ijfp.2024.556932.1126
دهقانی بنادکی، روح الله؛ روشن چسلی، رسول؛ عباسی، روح الله و فراهانی، حجتاله. (1401). پیشبینی تعهد زناشویی براساس طرحوارههای ناسازگار اولیه (حیطه جدایی/ طرد): نقش واسطهای تنظیم شناختی هیجان و اعتیاد به شبکههای اجتماعی مبتنی بر گوشی هوشمند. روانشناسی بالینی و شخصیت, 20(2), 33-48. https://doi.org/10.22070/cpap.2023.16390.1242
سواری, کریم و فرزادی, فاطمه. (1400). پیشبینی معنای زندگی بر مبنای خوشبینی و سبکهای شوخطبعی. پژوهش نامه روانشناسی مثبت, 7(2), 49-60. https://doi.org/10.22108/ppls.2021.25942
طهماسبی، حسین، و خرمآبادی، یدالله. (1403). بررسی قدرت پیشبینیکنندگی توافقپذیری، همدلی زناشویی و بخشش زناشویی بر رضایت زناشویی در زنان متأهل. مجله روانشناسی، 28(1)، 1–11. http://www.iranapsy.ir/Article/43355/FullText
عباسی، ناصر. (1402). پیشبینی کیفیت رابطه زناشویی براساس تنظیم بیرونی هیجان و اعتیاد به صفحات دیجیتال چندگانه با نقش میانجی تعهد به حفظ رابطه در افراد متأهل. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه خوارزمی تهران. https://library.khu.ac.ir/DL/Searc
h عباسی، ناصر؛ صدری دمیرچی، اسماعیل؛ اخوی ثمرین، زهرا؛ رضاپور، رویا؛ و محمدی ارگنه؛ زهرا. (1404). بررسی ویژگیهای روانسنجی و تغییرناپذیری جنسیتی نسخه فارسی مقیاس رضایت از زندگی ریورساید. سنجش روانی تربیتی، 1(1)، 114-131. https://doi.org/10.30470/ijpa.2025.726669
علیپور گوراند، بتول؛ آزموده، معصومه؛ اسماعیلپور، خلیل و حسینینسب، سید داوود. (1401). رابطۀ ابعاد تاریک و روشن شخصیت با رضایت از زندگی با میانجیگری جهتگیریهای ارزشی. پژوهش نامه روانشناسی مثبت, 8(4), 95-112. https://doi.org/10.22108/ppls.2022.131546.2227
فرجی، فیروزه و کرایی، امین. (1397)،رابطه بین شوخطبعی و دشواری در تنظیم هیجان با کیفیت رابطه زناشویی در پرستاران زن بیمارست آنها ی شهر اهواز. فصلنامه روان شناسی فرهنگی زن، 10(35)، 91-104. https://journals.iau.ir/article_540596.html
گلستانه، سیدموسی. (1391). نقش ویژگیهای شخصیتی، خلاقیت و سبکهای شوخطبعی در پیش بینی بهزیستی ذهنی دانشجویان. نشریه شخصیت و تفاوتهای فردی، 1 (1)، 98-114. https://www.sid.ir/paper/890123/fa
مالمیر، طیبه؛ میرهاشمی، مالک؛ کاظمی حقیقی، ناصر الدین؛ و باقری، نسرین. (1399). تدوین الگوی رضایت از زندگی براساس ویژگیهای شخصیتی و حل مساله اجتماعی با میانجیگری نیروی روانی در افراد متاهل. مجله دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، 27(2)، 275-285. https://jsums.medsab.ac.ir/article_1297.html
نعمتی جهان، نسرین؛ بنی سی، پریناز؛ و وطن خواه، حمیدرضا. (1402). پیش بینی رضایت از زندگی براساس هوش هیجانی، هوش معنوی و سلامت روانی زوجین. خانواده درمانی کاربردی، 4(5)، 397-408. https://www.magiran.com/paper/2567890
نیاکرویی، رستم علی؛ دوستی، یارعلی؛ دهشیري، غلامرضا؛ و حیدري، محمد حسین. (1387). اثربخشی سبکهاي شوخطبعی بر هوش هیجانی و بهزیستی فاعلی . فصلنامه روانشناسان ایرانی. 5 (18)، 159-169. https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/789012
Adamczyk, K., & Segrin, C. (2016). The mediating role of romantic desolation and dating anxiety in the association between interpersonal competence and life satisfaction among polish young adults. Journal of adult development, 23(1), 1-10. https://doi.org/10.1007/s10804-015-9226-8
American Psychiatric Association. (2013). DSM5 Task Force. Diagnostic and statistical manual of mental disorders: DSM-5. 5th ed. American Psychiatric Publishing, Inc. https://www.psychiatry.org/psychiatrists/practice/dsm
Boemo, T., Nieto, I., Vázquez, C., & Sanchez-Lopez, A. (2022). Relations between emotion regulation strategies and affect in daily life: A systematic review and meta-analysis of studies using ecological momentary assessments. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 139, 104747. https://doi.org/10.1016/j.neubiorev.2022.104747
Chamizo-Nieto, M. T., & Rey, L. (2023). Cybervictimization and suicidal ideation in adolescents: A prospective view through gratitude and life satisfaction. Journal of Health Psychology, 1(1), 1-10. https://doi.org/10.1177/13591053231193583
Chen, X., Cai, Z., He, J., & Fan, X. (2020). Gender differences in life satisfaction among children and adolescents: A meta-analysis. Journal of Happiness Studies: An Interdisciplinary Forum on Subjective Well-Being, 21(6), 2279–2307. https://doi.org/10.1007/s10902-019-00172-1
Demir Küçükköseler, A., & Aydin, A. (2025). Predicting the Satisfaction of Psychological Needs in Married Individuals. Psychological Reports, 0(0). https://doi.org/10.1177/00332941251347223
Evans, S. C., & Althoff, R. R. (2025). On the regulation and dysregulation of emotions in child psychopathology: commentary on Blader et al. (2025). Journal of child psychology and psychiatry, 66(4), 595-598. https://doi.org/10.1111/jcpp.14141
Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 39-50. https://doi.org/10.1177/002224378101800104
Fresco, D. M., Mennin, D. S., Heimberg, R. G., & Ritter, M. (2013). Emotion regulation therapy for generalized anxiety disorder. Cognitive and Behavioral Practice, 20(3), 282–300. https://doi.org/10.1016/j.cbpra.2013.02.001
Frye, N., Ganong, L., Jensen, T., & Coleman, M. (2020). A dyadic analysis of emotion regulation as a moderator of associations between marital conflict and marital satisfaction among first-married and remarried couples. Journal of Family Issues, 41(12), 2328–2355. https://doi.org/10.1177/0192513X20935504
Garnefski, N., Kraaij, V., & Spinhoven, P. (2002). Manual for the Use of the Cognitive Emotion Regulation Questionnaire. The Netherlands: DATEC, Leiderdorp. https://www.datec.nl/cerq
Gelotophilia, and Gelotophobia," Intuition: The BYU Undergraduate. Journal of Psychology: Vol. 14: Iss. 1, Article 4. https://scholarsarchive.byu.edu/intuition/
Gratz, K.L., Weiss, N.H., & Tull, M.T. (2015). Examining Emotion Regulation as an Outcome, Mechanism, or Target of Psychological Treatments. Current opinion in psychology, 3, 85-90. https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2014.12.005
Greven, C., Chamorro-Premuzic, T., Arteche, A., & Furnham, A. (2008). A hierarchical integration of dispositional determinants of general health in students: The Big Five Trait, emotional intelligence and humor styles. Personality and Individual Differences, 44, 1562-1573. https://doi.org/10.1016/j.paid.2008.01.019
Henseler, J., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2015). A new criterion for assessing discriminant validity in variance-based structural equation modeling. Journal of the Academy of Marketing Science, 43(1), 115-35. https://doi.org/10.1007/s11747-014-0403-8
Henseler, J., Ringle, C.M. and Sinkovics, R.R. (2009), "The use of partial least squares path modeling in international marketing", Sinkovics, R.R. and Ghauri, P.N. (Ed.) New Challenges to International
Marketing (Advances in International Marketing, Vol. 20), Emerald Group Publishing Limited, Leeds, pp. 277-319. https://doi.org/10.1108/S1474-7979(2009)0000020014
Hobfoll, S. E. (1989). Conservation of resources: A new attempt at conceptualizing stress. American Psychologist, 44(3), 513–524. https://doi.org/10.1037/0003-066X.44.3.513
Huang, N.N., & Lee, H. (2019). Ability emotional intelligence and life satisfaction: Humor style as a mediator. Social Behavior and Personality: an international journal. https://doi.org/10.2224/sbp.7805
Kazemi Haghighi, N., & Kazemi Haghighi, A. (2021). Economic Creativity Development. TALENT, 4(1), 51–70. https://talent.tiu.edu.iq/index.php/tnt/article/view/17
Kim, E. K., Furlong, M. J., & Dowdy, E. (2019). Adolescents’ Personality Traits and Positive Psychological Orientations: Relations with Emotional Distress and Life Satisfaction Mediated by School Connectedness. Child Indicators Research, 1-19. https://doi.org/10.1007/s12187-019-9619-y
Kinkead, A., Sanduvete-Chaves, S., Chacón-Moscoso, S., & Salas, C. E. (2021). Couples’ extrinsic emotion regulation questionnaire: Psychometric validation in a Chilean population. Plos one, 16(6), e0252329. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0252329
Margolis, S., Schwitzgebel, E., Ozer, D. J., & Lyubomirsky, S. (2019). A new measure of life satisfaction: The Riverside Life Satisfaction Scale. Journal of personality assessment. https://doi.org/10.1080/00223891.2018.1464457
Martin, R. A., Puhlik-Doris, P., Larsen, G., Gray, J., & Weir, K. (2003). Individual differences in uses of humor and their relation to psychological well-being: Development of the humor styles questionnaire. Journal of Research in Personality, 37, 48-75. https://doi.org/10.1016/S0092-6566(02)00534-2
Miller, B. K., Zivnuska, S., & Kacmar, K. M. (2019). Self-perception and life satisfaction. Personality and Individual Differences, 139, 321–325. https://doi.org/10.1016/j.paid.2018.11.025
Mazzuca, S., Kafetsios, K., Livi, S., & Presaghi, F. (2019). Emotion regulation and satisfaction in long-term marital relationships: The role of emotional contagion. Journal of Social and Personal Relationships, 36(9), 2880-2895. https://doi.org/10.1177/0265407518804452
Ngamaba, K. H., Kandala, N.-B., Ilenda, F. B., & Mupolo, P. K. (2022). Are men’s happiness and life satisfaction linked to why men die earlier than women? A panel study from 1981 to 2020 in 102 countries. Journal of Happiness and Health, 3(1), 14–33. https://doi.org/10.47602/johah.v3i1.33
Nie, Q., Tian, L., & Huebner, E. S. (2019). Relations among Family Dysfunction, Loneliness and Life Satisfaction in Chinese Children: a Longitudinal Mediation Model. Child Indicators Research, 1-24. https://doi.org/10.1007/s12187-019-09650-6
Nozaki, Y., & Gross, J. J. (2025). Bridging supportive communication and interpersonal emotion regulation: An integrative review. Journal of Social and Personal Relationships, 42(8), 2231-2262. https://doi.org/10.1177/02654075251335816
Şahin, A. (2021). Humor use in school settings: The perceptions of teachers. SAGE Open, 11(2), 1-16. https://doi.org/10.1177/21582440211022691
Samson, A. & Antonelli, Y. (2013). Humor as character strength and its relation to life satisfaction and happiness in Autism Spectrum Disorders. Humor, 26(3), 477-491. https://doi.org/10.1515/humor-2013-0031
Samson, A. C., & Gross, J. J. (2011). Humor as emotion regulation: The differential consequences of negative versus positive humour. Cognition and Emotion, 26(2), 375–384. https://doi.org/10.1080/02699931.2011.585069
Schnabel, K., Petzke, T. M., & Witthöft, M. (2022). The emotion regulation process in somatic symptom disorders and related conditions - A systematic narrative review. Clinical Psychology Review, 97, 102196. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2022.102196
Schumacker, R. E., & Lomax, R. G. (2015). A beginner's guide to structural equation modeling. psychology press. https://doi.org/10.4324/9781315749105
Seligman, M. E. (2011). Flourish: A visionary new understanding of happiness and well-being. Simon and Schuster. https://www.simonandschuster.com/books/Flourish/Martin-E-P-Seligman/9781439190760
Shahid, H., & Kazmi, S. F. (2016). Role of emotional regulation in marital satisfaction. International journal for social studies, 2(4), 47-60. https://doi.org/10.26643/ijss.v2i4.6769
Strick, M. (2021). Funny and meaningful: Media messages that are humorous and moving provide optimal consolation in corona times. Humor: International Journal of Humor Research, 34(2), 155–176. https://doi.org/10.1515/humor-2021-0017
Thibaut, J.W. & Kelley, H.H. (1959). The social psychology of groups. NY: John Wiley & Sons. https://doi.org/10.4324/9781315135007
Walker, S. A., López-Pérez, B., Beckmann, J. F., Kunst, H., & Polias, S. (2025). The need for a unified language framework in extrinsic interpersonal emotion regulation research. Emotion, 25(4), 922–928. https://doi.org/10.1037/emo0001463
Wijewardena, N., Hartel, C., & Samaratunge, R. (2019). Managing with Humor: a Novel Approach to Building Positive Employee Emotions and Psychological Resources. Springer. https://doi.org/10.1007/978-981-13-3636-2
Yao H, Chen S, Gu X. The impact of parenting styles on undergraduate students' emotion regulation: The mediating role of academic-social student-faculty interaction. Front Psychol. 2022 Oct 7;13:972006. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.972006
Yue X, Anna MLH, Hiranandani NA (2017) How Humor Styles Affect Self compassion and Life Satisfaction: A Study in Hong Kong. Acta Psychopathol 3:41. https://doi.org/10.4172/2469-6676.100113 Zaki J, Williams WC. (2013). Interpersonal emotion regulation. Emotion,13(5): 803-10. https://doi.org/10.1037/a0033839